รู้จักอีมอญซ่อนผ้า วิธีเล่น กติกา และเพลงมอญซ่อนผ้าฉบับดั้งเดิม

มอญซ่อนผ้า เป็นการละเล่นพื้นบ้านของไทยที่เด็กๆ หลายรุ่นเติบโตมากับความสนุกนี้ 

บทความนี้จะพาไปรู้จักมอญซ่อนผ้า วิธีเล่น กติกาที่ใช้ รวมถึงที่มาของบทร้องแบบดั้งเดิม

ความหมายและที่มาของมอญซ่อนผ้า

อ้างอิง: NaniTalk

การละเล่น มอญซ่อนผ้า เป็นการละเล่นพื้นบ้านของเด็กไทยที่สืบทอดกันมายาวนาน มักเล่นกันในพื้นที่กลางแจ้งอย่างสนามหญ้าหรือลานกว้าง

ชื่อของการละเล่นนี้มาจากคำว่า มอญ ซึ่งหมายถึงผู้เล่นที่ทำหน้าที่ถือผ้าเดินซ่อนรอบวง ส่วนคำว่า ซ่อนผ้า สื่อถึงการแอบวางผ้าไว้ด้านหลังผู้เล่นคนใดคนหนึ่งโดยไม่ให้รู้ตัว

อุปกรณ์และจำนวนผู้เล่นที่เหมาะสม

อุปกรณ์หลักที่ใช้มีเพียงผ้าผืนหนึ่งซึ่งนำมาพับหรือมัดเป็นก้อนกลมคล้ายตุ๊กตา บางพื้นที่อาจใช้ตุ๊กตาผ้าจริงแทนก็ได้ 

ส่วนจำนวนผู้เล่นที่เหมาะสมควรมีอย่างน้อย 10 คนขึ้นไป เพื่อให้วงกลมมีขนาดใหญ่พอสำหรับความสนุกของเกม

กติกามอญซ่อนผ้า วิธีเล่นอีมอญซ่อนผ้า

หัวใจสำคัญของการเล่นอยู่ที่กติกาที่ไม่ซับซ้อน ทำให้เด็กทุกวัยสามารถเข้าใจและร่วมเล่นได้ง่าย

อ้างอิง: การละเล่นไทย 

ขั้นตอนก่อนเริ่มเล่น

ผู้เล่นทุกคนนั่งล้อมกันเป็นวงกลมและเว้นระยะห่างพอสมควร จากนั้นเลือกผู้เล่น 1 คนให้รับบทเป็น มอญ ซึ่งมีหน้าที่ถือผ้าเดินวนรอบวงด้านนอก

ขั้นตอนระหว่างการเล่น

เมื่อเริ่มเล่น ผู้เล่นในวงจะร่วมกันร้องเพลงมอญซ่อนผ้าไปพร้อมกัน ขณะที่มอญเดินวนหาจังหวะแอบวางผ้าไว้ด้านหลังผู้เล่นคนใดคนหนึ่งอย่างเงียบๆ ผู้เล่นในวงห้ามหันไปมองด้านหลังหรือบอกใบ้ให้เพื่อนรู้ตัวเด็ดขาด

รายละเอียดของขั้นตอนสามารถสรุปได้ดังนี้

• ผู้เล่นในวงร้องเพลงมอญซ่อนผ้าพร้อมกันตลอดการเล่น
• มอญเดินวนรอบวงเพื่อหาจังหวะซ่อนผ้าไว้ด้านหลังใครคนหนึ่ง
• ผู้ถูกซ่อนผ้าต้องคอยสังเกตด้วยตัวเองว่ามีผ้าอยู่ข้างหลังหรือไม่
• เมื่อรู้ตัวว่ามีผ้าอยู่ด้านหลัง ต้องหยิบผ้าขึ้นมาไล่ตีมอญทันที

ขั้นตอนการตัดสินผู้แพ้ชนะ

หากผู้ถูกซ่อนผ้ารู้ตัวและไล่ตีมอญได้ทัน มอญจะต้องวิ่งหนีกลับมานั่งยังที่เดิมของผู้นั้นให้ได้ก่อนถูกตี แต่ถ้ามอญวิ่งหนีไม่ทันและโดนตี ก็ต้องกลับไปทำหน้าที่เป็นมอญต่ออีกรอบหนึ่ง

ในทางกลับกัน หากมอญวางผ้าไว้จนครบรอบวงแล้วยังไม่มีใครรู้ตัว ผู้ที่ถูกซ่อนผ้าโดยไม่รู้ตัวจะต้องกลายเป็นมอญคนใหม่แทน เกมจึงหมุนเวียนต่อไปเรื่อยๆ อย่างสนุกสนาน

เพลงมอญซ่อนผ้าฉบับดั้งเดิม

บทร้องที่นิยมใช้กันในหลายพื้นที่ คือ ‘มอญซ่อนผ้า ตุ๊กตาอยู่ข้างหลัง ไปโน่นไปนี่ ฉันจะตีก้นเธอ’ 

ทั้งนี้ ยังมีการพูดถึงว่าบางท้องถิ่นอาจมีบทร้องที่แตกต่างออกไปเล็กน้อยตามสำเนียงและวัฒนธรรมท้องถิ่น แต่ใจความหลักก็ยังคงพูดถึงมอญที่ซ่อนผ้าไว้ข้างหลังเช่นเดิม

อ้างอิง: เพลงเด็ก Happy Channel Kids Song  

ประโยชน์ของการเล่นมอญซ่อนผ้า

การละเล่น มอญซ่อนผ้า ไม่ได้ให้เพียงความสนุกสนานเท่านั้น แต่ยังแฝงประโยชน์หลายด้านไว้สำหรับผู้เล่นด้วย

เด็กที่เล่นมอญซ่อนผ้าจะได้ฝึกการสังเกตและไหวพริบในการรับมือกับสถานการณ์เฉพาะหน้า อีกทั้งยังได้ออกกำลังกายจากการวิ่งไล่และวิ่งหนีระหว่างเกม 

นอกจากนี้ยังช่วยเสริมสร้างความสัมพันธ์และการทำงานร่วมกันเป็นกลุ่มได้เป็นอย่างดี

บทสรุป

มอญซ่อนผ้า เป็นการละเล่นพื้นบ้านที่เรียบง่ายแต่เต็มไปด้วยความสนุกและคุณค่าทางวัฒนธรรม ทั้ง วิธีเล่นอีมอญซ่อนผ้า กติกา และ เพลงมอญซ่อนผ้า ล้วนสะท้อนภูมิปัญญาของคนไทยในอดีต 

การรักษาการละเล่นนี้ไว้จึงเป็นอีกหนึ่งวิธีที่ช่วยส่งต่อวัฒนธรรมไทยให้คนรุ่นหลังได้รู้จักต่อไป